Een moeilijke levensfase kan zich op veel manieren aandienen: verlies van werk, relatieproblemen, rouw, een burn-out of een identiteitscrisis in de midlife. In zulke periodes voelt alles vaak zwaarder en ondoorzichtig. Een coach kan in deze turbulente tijden het verschil maken door structuur, perspectief en concrete stappen te bieden. In dit artikel leg ik uit wat coaching precies inhoudt, welke veelgebruikte modellen en typen coaches er zijn en hoe coaching praktisch helpt bij het overwinnen van moeilijke levensfases.
Wat is coaching en hoe verschilt het van therapie?
Coaching is een samenwerkingsproces tussen een getrainde professional en een cliënt met als doel het vergroten van zelfinzicht, het behalen van concrete doelen en het versterken van persoonlijke veerkracht. Waar therapie zich vaak richt op herstel van psychische klachten en het verwerken van diepere trauma’s, concentreert coaching zich doorgaans op het hier en nu en de toekomst: wat wil je bereiken, welke stappen heb je nodig en welke hulpbronnen kun je inzetten?
Belangrijke elementen van coaching zijn doelgericht werken, verantwoordelijkheid nemen voor acties en het ontwikkelen van praktische vaardigheden. Coaching is dus vooral bedoeld voor mensen die willen veranderen, richting zoeken of een concrete overgang doormaken.
Vijf coachingmodellen die helpen bij levensfases
Coaches gebruiken verschillende modellen als leidraad tijdens sessies. Hieronder leg ik vijf veelgebruikte modellen kort en helder uit, zodat je begrijpt welke aanpak bij jouw situatie kan passen.
1. GROW-model (Goal, Reality, Options, Will)
Het GROW-model helpt met het helder formuleren van doelen, het onderzoeken van de huidige situatie, het genereren van mogelijke oplossingen en het vastleggen van de motivatie om te handelen. Dit model is praktisch en resultaatgericht: in moeilijke tijden helpt het om stap voor stap vooruitgang zichtbaar te maken.
2. OSKAR-model (Outcome, Scaling, Know-how, Affirm + Action, Review)
OSKAR is een oplossingsgerichte methode die de focus legt op kleine successen en bestaande krachten. In een levensfase waarin alles bedreigend lijkt, kan OSKAR helpen herinneren wat al wel werkt en hoe je dat kunt uitbreiden. Het model stimuleert positieve verandering door concrete acties en regelmatige evaluatie.
3. Appreciative Inquiry (AI)
Appreciative Inquiry richt zich op wat goed gaat en hoe je dat kunt versterken. In plaats van problemen tot in detail te analyseren, zoekt AI naar succesvolle momenten en probeert die te vergroten. Dit kan vooral krachtig zijn wanneer je motivatie laag is en je behoefte hebt aan hernieuwd vertrouwen in jezelf.
4. ACT (Acceptance and Commitment Therapy) principes
Hoewel ACT oorspronkelijk uit de psychotherapie komt, zijn de kernprincipes — acceptatie, mindfulness en waarden-georiënteerd handelen — zeer bruikbaar in coaching. ACT helpt je te leren omgaan met moeilijke gedachten en emoties, zodat je toch stappen zet richting een betekenisvol leven.
5. COACH-model
Het COACH-model benadrukt het stellen van krachtige vragen en het faciliteren van eigen inzichten. In moeilijke levensfases is dat vaak precies wat nodig is: geen kant-en-klare adviezen, maar begeleide zelfontdekking die leidt tot duurzame keuzes.
Welke soorten coaches kunnen je helpen?
Niet iedere coach is hetzelfde. Afhankelijk van jouw hulpvraag kun je kiezen voor een specialistische coach. Enkele voorbeelden zijn: life coach (voor brede levensvragen), burn-out coach (gericht op herstel en preventie), loopbaancoach (carrière- en zingevingvragen), HSP-coach (voor hoogsensitieve personen) en mindfulness coach (focus op aandacht en acceptatie). Het kiezen van de juiste coach verhoogt de kans op een succesvolle uitkomst aanzienlijk.
Wanneer schakel je een coach in?
Er zijn duidelijke signalen dat professionele coaching waardevol kan zijn. Als je langdurig vastloopt, moeite hebt met het maken van keuzes, kampt met verlies van richting of herhaaldelijk dezelfde patronen ervaart, dan is het een goed moment om hulp te zoeken. Ook bij belangrijke overgangen — bijvoorbeeld een carrièreswitch, scheiding of verhuizing naar het buitenland — kan coaching structuur en daadkracht bieden.
Praktische stappen tijdens coaching
Een coachtraject begint meestal met een intake: het formuleren van je hulpvraag en het bepalen van concrete doelstellingen. Vervolgens werk je in sessies aan inzicht, het oefenen van nieuw gedrag en het opbouwen van veerkracht. Coaches bieden vaak huiswerkopdrachten, reflectievragen en oefeningen die je tussen sessies door doet. Dit zorgt ervoor dat verandering niet alleen in het gesprek plaatsvindt, maar ook in je dagelijks leven zichtbaar wordt.
Wat kun je verwachten als resultaat?
Coaching helpt je om helderheid te krijgen, realistische stappen te zetten en je weer verbonden te voelen met je waarden en mogelijkheden. Resultaten kunnen zijn: meer zelfvertrouwen, betere besluitvaardigheid, concrete haalbare plannen en betere stressregulatie. Belangrijk is dat verandering vaak geleidelijk verloopt; kleine successen leiden op termijn tot grote verschuivingen in levenskwaliteit.
Tot slot: investeren in jezelf
Het doorlopen van een moeilijke levensfase is zwaar, maar ook een kans om te leren en te groeien. Een coach kan die reis lichter en doelgerichter maken door structuur, reflectie en aanmoediging te bieden. Als je merkt dat je vastzit of het gevoel hebt stuurloos rond te dobberen, overweeg dan om met een coach te praten. Met de juiste begeleiding kun je obstakels omzetten in stappen die leiden naar een meer gebalanceerd en betekenisvol leven.
Korte praktische tip: begin met één gesprek om te voelen of de klik er is. Een goede band met je coach is vaak de sleutel tot daadwerkelijke verandering.
Wat kun je van mij als coach verwachten?
In mijn coachingsessies gebruik ik een mix van methodes. Centraal staan:
- Jou ontvangen in waar jij nu staat en daarbij echt aanwezig zijn als ‘wetende getuige’, waardoor je in de verbinding een verdere stap kunt zetten. Trauma’s en pijn zijn bijna altijd ontstaan in de verbinding en krijgen dus ook de kans in de verbinding weer te helen.
- Dieper in je lichaam komen, meer lichaamsbewustzijn en contact met je gevoel. Vaak weten we mentaal wel hoe het zit of waar bepaalde dingen vandaan komen, maar je lijf en gevoel moeten ook mee komen om daadwerkelijk een stap te kunnen maken.
- Diep inzicht in je patronen en de reikwijdte hiervan. Vaak hebben we een beschermingsmechanisme ontwikkeld, zoals pleasen of je onmachtig voelen. Als je deze te pakken krijgt en steeds meer inziet hoe je dit doet, kun je een stap maken naar een ander leven.
- Ik kijk met je achterom en vooruit; wat is je diepe verlangen en wat is jouw bestemming?
Meer lezen? Hoe lang duurt een coachingstraject?, wat gebeurt er tijdens een coachingsessie? of coachingpraktijk Gorinchem.
