Als je onvoldoende leeft vanuit je eigen bron en deze connectie ergens bent kwijtgeraakt, kun je terecht komen in angsten, uitputting, depressies of een burn-out. Je kunt dit zien als signalen van binnenuit, die de boodschap geven dat je van jezelf bent afgeraakt. Hoe vind je dan de weg terug naar jezelf en welke stappen kun je zetten om weer contact te gaan maken met wie je echt bent?
In deze blog bespreek ik:
- Als je vastzit in gedragspatronen en overlevingsmechanismen
- Voorbeelden van overlevingsmechanismen en gedragspatronen
- Wat zijn gevolgen van overlevingsmechanismes en gedragspatronen?
- The way out: bewustzijn ontwikkelen en keuzes maken voor je persoonlijke transformatie
- De eerste stap in je persoonlijke transformatie is bewustzijn ontwikkelen
- De tweede stap in je persoonlijke transformatie is keuzes gaan maken
- Hoe krijg je toegang tot je persoonlijke transformatie?
Als je vastzit in gedragspatronen en overlevingsmechanismen
We hebben in de loop van ons leven een heel ‘construct’ opgebouwd over onszelf, bovenop wie we werkelijk zijn. Dit ‘construct’ bestaat onder andere uit gedragspatronen en overlevingsmechanismen en kunnen maken dat je te ver van jezelf afraakt. En dit heeft nogal wat gevolgen.
Hoe werkt dit? Omdat we als kind ‘bij de kudde’ willen horen, en dit zijn bijvoorbeeld onze ouders, verzorgers, familie, vrienden etc, en niet alleen kunnen en willen lopen, gaan we ons aanpassen. Dit worden overlevingsmechanismen, die we letterlijk inzetten om te overleven. Destijds waren ze zinvol en nodig, want zo konden we door en waren we voor ons gevoel veilig. In ons volwassen leven kunnen deze overlevingsmechanismen je in de weg gaan zitten en zelfs opbreken, als je te ver van jezelf afraakt.
Voorbeelden van overlevingsmechanismen en gedragspatronen
Onderstaand een aantal voorbeelden van overlevingsmechanismen, die zich uiten in gedragspatronen:
- Je voelt je onmachtig, je hebt diep van binnen het gevoel dat je het niet alleen kunt en je hebt de ander nodig. Dit uit zich bijvoorbeeld in je slachtoffer voelen en je kunt wat wegzakken in zwaarte en drama als je iets moeilijks tegenkomt.
- Je hebt het gevoel dat je altijd extra je best moet doen, dat je net een stapje harder moet lopen. Je voelt je diep van binnen niet geliefd en gezien en pas als je hard werkt en iets voor een ander doet, voel je je van waarde.
Het kan confronterend zijn om aan jezelf te erkennen dat je iets doet, zoals dat je dramatisch of zwaar wordt bij een moeilijke uitdaging of bij stress. Maar het erkennen en eerlijk zijn naar jezelf is de eerste stap naar zelfinzicht én naar een persoonlijke transformatie. Pas dan kun je de keuze maken om het anders te gaan doen.
Wat zijn gevolgen van overlevingsmechanismes en gedragspatronen?
Als eerste is het goed om te beseffen dat we allemaal overlevingsmechanismen en gedragspatronen hebben ontwikkeld, die ons ‘ware zelf’ er onder houdt. Bijna niemand ontkomt hieraan. Hoe merk je nu dat je hierin zit?
- Je kiest (vaak onbewust) vanuit deze overlevingsmechanismes en gedragspatronen je liefdespartner, je werk etc. Je zit bijvoorbeeld aan de kant van ‘de leuner’ en je onmachtig voelen, dan kies je veelal een partner die juist aan ‘de redderskant’ zit. Je kunt dan in een ongezonde dynamiek terechtkomen. De relatie gaat scheef en na een tijdje kom je in een situatie dat beide partners niet happy zijn. Dit geeft ook de mogelijkheid, als je dit echt onder ogen durft te zien, om te groeien. Lees hier meer over traumabonding in relaties.
- Een voorbeeld van een overlevingsmechanisme is dat je op je werk je gedraagt als een pleaser en jezelf voorbij gaat. Je begrenst onvoldoende en zet altijd de ander voorop. Ook dit kan je opbreken en je kunt hierop leeglopen.
- Wat je onder andere merkt als je veelal leeft vanuit je overlevingsmechanismes en gedragspatronen is dat het je energie kost. Je wordt moe en loopt het risico terecht te komen in een burn-out of depressie. Reden is dat je bij jezelf bent weggegaan en niet put uit je natuurlijke bronnen van energie en dit is eindig.
The way out: bewustzijn ontwikkelen en keuzes maken voor je persoonlijke transformatie
Hoe kom je uit de cyclus van patronen en overlevingsmechanismes en hoe vind je de weg terug naar jezelf? Dat is de weg van bewustwording krijgen en vervolgens in actie komen en andere keuzes maken. Dan open je steeds meer de weg voor een persoonlijke transformatie van binnenuit. Wat je voorheen onbewust deed en wat je ‘normaal’ vond, houd je dan tegen het licht of dit echt van jou is of iets wat je je gaandeweg hebt aangeleerd. Dan heb je de keuze om het anders te doen.
De eerste stap in je persoonlijke transformatie is bewustzijn ontwikkelen
De eerste stap is eerlijk zijn en echt naar jezelf durven kijken, dan ontwikkel je bewustzijn. Je gaat dan ook steeds meer de reikwijde zien van je overlevingsmechanismes en gedragspatronen en waar en hoe je dat doet.
Als je bijvoorbeeld diep van binnen meer aan de slachtoffer kant zit en het gevoel hebt dat je het niet zonder de ander kan, kan het zijn dat je ook ontdekt, dat je de neiging hebt weg te zakken in je zwaar voelen en in een ‘drama’ gevoel gaat.
Of de andere kant op, als je meer aan de ‘redders’ kant zit, dat je altijd ‘in een ander gezogen wordt’. Voordat je het in de gaten bent, ben je alweer bezig met de ander en vergeet je jezelf. Door bewustzijn te ontwikkelen, steeds meer op detail niveau en niet de vinger naar de ander, maar naar jezelf te doen, begin je aan je eerste stap in zelfinzicht naar een persoonlijke transformatie.
De tweede stap in je persoonlijke transformatie is keuzes maken
De tweede stap na bewustzijn ontwikkelen is keuzes gaan maken. Zelfinzicht alleen is niet genoeg om voorbij je overlevingsmechanismes te komen en een ander leven te creëren, daarvoor moet je ook actief keuzes durven maken.
Als je bijvoorbeeld merkt dat je wegzakt in drama en je zwaar voelen, kun je jezelf terugfluiten.
Of als je merkt dat je vanuit schuldgevoel iets doet, wat je eigenlijk niet wilt, omdat je wilt pleasen, fluit jezelf dan terug en maak de keuze om het niet te doen. Je zet jezelf dan op nummer één, ondanks misschien de druk die je voelt van de ander om het toch te doen.
Hoe krijg je toegang tot je persoonlijke transformatie?
Je persoonlijke transformatie komt dus op gang als je bewustzijn ontwikkelt, zelfinzicht krijgt en echt keuzes gaat maken. Je komt dan voorbij je overlevingsmechanismes en gedragspatronen en gaat steeds meer samenvallen met wie je echt bent.
Bij een persoonlijke transformatie:
- Ga je voorbij de leegte die ontstaat, omdat je bij leven vanuit je overlevingsmechanisme jezelf wat ‘vergeet’, Als je meer vanuit jezelf leeft, vanuit wie je echt bent, ga je jezelf vullen aan je eigen binnenkant. Je opent dan ook de weg naar meer vervullende verbindingen en je gaat je verlangens leven van binnenuit in plaats van wat anderen vinden.
- Je wordt vitaler en krijgt meer energie, omdat je gaat putten uit je natuurlijke hulpbronnen en jezelf niet langer forceert.
- Is het ook belangrijk dat je meer contact krijgt met je gevoel en meer in je lichaam ‘zakt’. Omdat een persoonlijke transformatie van binnenuit niet alleen een mentaal proces is, maar ook op een diepere laag zich afspeelt. Lees hiervoor ook mijn eigen persoonlijke verhaal.
