Herken je dit?
Een relatie die niet lekker loopt, is een veelvoorkomende reden waarom mensen bij mij als coach aankloppen. Misschien twijfel je of je nog verder wilt in de relatie, voel je je al langere tijd niet meer gelukkig samen, of is er iets gebeurd waardoor jullie in een acute crisis terecht zijn gekomen. In dit artikel deel ik hoe ik als coach naar relatieproblemen kijk, welke fases relaties doorgaans doorlopen en geef ik enkele voorbeelden uit mijn praktijk.
Mijn benadering bij relatieproblemen – Relatieproblemen beginnen vaak niet bij de ander
In iedere relatie neem je jezelf mee: je kwaliteiten, je kwetsbaarheden, je patronen en je overlevingsmechanismen. De manier waarop je verbinding aangaat met anderen is vaak gevormd door eerdere ervaringen en relaties. Veel van deze patronen zijn ooit ontstaan als bescherming, maar kunnen je later juist in de weg gaan zitten.
In coaching onderzoeken we samen welke patronen jij meebrengt in je relatie. Door hier bewustzijn op te ontwikkelen, ontstaat er ruimte om keuzes te maken die beter aansluiten bij wie je nu bent. De neiging om vooral de ander te analyseren of te willen veranderen levert meestal weinig op. Duurzame verandering begint bij jezelf.
De natuurlijke groeifases van een relatie: Van afhankelijkheid naar volwassen liefde
Ik leg cliënten vaak uit dat elke relatie verschillende ontwikkelingsfasen kent. Dat geldt niet alleen voor liefdesrelaties, maar ook voor vriendschappen en werkrelaties.
In de eerste fase ligt de nadruk vooral op verbinding. Je ziet vooral de mooie kanten van elkaar en laat zelf ook je beste eigenschappen zien. In liefdesrelaties vullen partners elkaar vaak aan. De één is bijvoorbeeld daadkrachtig, terwijl de ander meer volgend is.
Na verloop van tijd ontstaan er vaak scheurtjes in dit ideale beeld. Je leert ook de minder prettige kanten van elkaar kennen en loopt tegen verschillen aan. Daarnaast ontwikkelen mensen zich. Degene die zich altijd aanpaste, kan bijvoorbeeld meer ruimte gaan innemen en zijn of haar eigen behoeften gaan uitspreken. Dat kan leiden tot spanningen, conflicten en verwijten.
Voor sommige stellen is dit het moment waarop de relatie eindigt. Voor anderen vormt het juist een uitnodiging om verder te groeien. Er ontstaat meer afstand om te onderzoeken wie je zelf bent en wat je nodig hebt. Vanuit die ontwikkeling kun je opnieuw verbinding maken, niet langer vanuit afhankelijkheid of het verlangen dat de ander jouw tekorten opvult, maar vanuit een volwassen en gelijkwaardige basis.
Deze ontwikkeling wordt vaak beschreven in drie fasen:
- Separatie: er ontstaat meer afstand en ruimte voor zelfonderzoek.
- Individuatie: je ontwikkelt een sterker gevoel van eigen identiteit.
- Relatie fase: vanuit die zelfstandigheid ga je opnieuw een verbinding aan met de ander.
Voorbeelden uit de praktijk
Sanne (52): Praktijkvoorbeeld: afstand houden zonder het te beseffen
Met Sanne onderzoek ik waarom haar relatie steeds vastloopt. Tijdens onze gesprekken kijken we niet alleen naar haar huidige relatie, maar ook naar de manier waarop zij vroeger contact had met haar ouders.
Gaandeweg ontdekt ze dat zij belangrijke relaties vaak op afstand houdt. Dat deed ze vroeger in haar gezin en dat doet ze nu ook in haar partnerrelatie. Voor haar voelt dit vanzelfsprekend, maar voor haar partner is die afstand ook voelbaar. Hierdoor stagneert de opbouw van intimiteit en ontstaat er frustratie.
In het Engels bestaat hiervoor een treffende uitdrukking: putting someone on the back burner. Letterlijk betekent dit iemand op een achterpitje zetten. De ander krijgt geen prioriteit en blijft op de achtergrond, terwijl de aandacht naar andere zaken uitgaat. De uitdrukking komt uit de keuken, waar pannen op de achterste pitten minder directe aandacht krijgen. Voor Sanne werd dit inzicht een belangrijke eerste stap naar meer verbinding.
Vera: Praktijkvoorbeeld: omgaan met afwijzing en verlies
Bij Vera (38 jr) ontstond een acute relatiecrisis. Zij en haar partner wonen tijdelijk apart nadat haar partner had verteld verliefd te zijn geworden op een andere vrouw. Door de vele conflicten en de emotionele belasting was afstand nemen voor beiden op dat moment de beste keuze.
In de coaching besteden we eerst aandacht aan wat deze situatie met haar doet. Het nieuws raakt diepgewortelde gevoelens van afwijzing en niet goed genoeg zijn. Door ruimte te geven aan haar verdriet en emoties, ontstaat er geleidelijk verzachting.
Daarnaast onderzoeken we hoe Vera zichzelf tot nu toe in haar relatie heeft ingebracht. Ze ontdekt dat zij zich vaak aanpast aan de wensen van de ander en haar eigen behoeften opzijzet. Dit patroon blijkt terug te voeren naar haar gezin van herkomst, waarin haar moeder en oudere broer dominant aanwezig waren. Om conflicten te vermijden, leerde zij zichzelf klein te maken en aan te passen om de harmonie te bewaren.
In het coachingstraject werkt Vera eraan om haar eigen stem meer ruimte te geven. Ze leert haar wensen en grenzen uit te spreken en minder snel bij zichzelf weg te gaan. Daardoor ontstaat er meer stevigheid en zelfvertrouwen en dit brengt zij in haar relatie in, ongeacht hoe haar relatie zich verder ontwikkelt.
Wat relatieproblemen je kunnen leren
Relatieproblemen gaan zelden alleen over de relatie zelf. Vaak maken ze zichtbaar welke patronen, overtuigingen en kwetsuren we met ons meedragen. Hoewel dat pijnlijk kan zijn, biedt het tegelijkertijd een kans om jezelf beter te leren kennen en nieuwe keuzes te maken.
Of een relatie uiteindelijk standhoudt of niet, persoonlijke groei helpt je om vanuit meer bewustzijn, eigenwaarde en verbinding in het leven te staan.
Coaching bij relatievragen
Wanneer je relatie vastloopt: van crisis naar persoonlijke groei. Relatieproblemen zijn vaak pijnlijk, maar kunnen ook een uitnodiging zijn om jezelf beter te leren kennen, oude patronen te doorbreken en opnieuw verbinding te maken – met jezelf én de ander.
Meer lezen over relaties? Ga naar:
