Juist in onze verbindingen lopen we schade op, in de verbindingen worden je overlevingsmechanismes zichtbaar én kun je je wonden helen. In deze blog ga ik in op hoe dit werkt, geef ik voorbeelden en beschrijf ik hoe je hieruit kunt komen.
In de verbinding lopen we allemaal schade op. Je wordt teleurgesteld, gepasseerd, afgewezen en je voelt je niet gezien of gewaardeerd. De pijn die dit veroorzaakt, willen we vaak niet voelen. Zo ontstaan overlevingsmechanismes, die ons helpen om met de pijn om te gaan én te voorkomen dat we opnieuw pijn gaan voelen.
Je wordt getriggerd op iets en je reactie hierop zijn je overlevingsmechanismes. Dit is bijvoorbeeld negeren, uit contact gaan, stilvallen of juist de aanval inzetten en om je heen gaan slaan.
Wat gebeurt er als we een overlevingsmechanisme inzetten?
Als we ergens bijvoorbeeld het gevoel krijgen niet goed genoeg te zijn, willen we dit gevoel wegdrukken. Omdat we dit negatieve en pijn gevoel niet willen ervaren, gebeuren een aantal dingen als we getriggerd worden en in een overlevingsmechanisme schieten:
- Het lijkt alsof de wond er niet is, maar je voelt hem niet meer. In een diepere laag is die er wel degelijk.
- Door de overlevingsmechanismes die ingezet wordt, ga je bij jezelf weg. Dit kost je energie en je zit niet in je natuurlijke kracht.
- Ondergronds doet de wond zijn werk en trekt juist opnieuw die situaties en mensen aan die hierop resoneren. Oftewel je trekt juist die partner aan die je afwijst en niet waardeert als dit je wond is.
Een voorbeeld uit de praktijk – bewustzijn krijgen op je triggers en overlevingsmechanismes
Sara en Thomas hebben een liefdesrelatie en gaan echt de verbinding met elkaar aan. Sara wordt door een opmerking van Thomas geraakt op haar wond van afwijzing en niet goed genoeg zijn en ze schiet in een vertrouwd overlevingsmechanisme, die ze kent om de pijn buiten de deur te houden. Ze gaat uit contact en negeert de ander. Ze antwoordt niet op tekstberichten en gaat uit de lucht. In hun samenzijn is ze stug en ze vermijdt oogcontact en fysieke aanraking.
Ze krijgt bewustzijn op wat gebeurt en hoe de trein bij haar gaat lopen. Ze hoorde haar partner iets positiefs zeggen over een ander en in haar hoofd pakte ze een vergelijking erbij en ze voelde zich afgewezen. Ze had pijlsnel de conclusie getrokken dat de liefde, aandacht en waardering wel naar de ander en niet naar haar gaat. Haar woede en pijn hierover slaat naar binnen en ze gaat uit contact en trekt zich terug in energie. Dit is een passief agressieve reactie om de ander te laten voelen dat je boos bent en ergens om ook te straffen. Sara wil de pijn van de afwijzing niet voelen en de pijn en woede worden zo gereguleerd.
Uit contact gaan en afsluiten is echter een schijn oplossing. Want het niet hebben van de verbinding doet ook pijn en kan een leeg gevoel van binnen geven.
Hoe kun je anders met je overlevingsmechanismes omgaan?
Het is onontkoombaar dat je in je leven opnieuw teleurgesteld, afgewezen of niet gewaardeerd voelt, en je kunt daar op een volwassen manier mee leren omgaan.
Als je de pijn die in je leeft niet aankijkt en voelt, kan de woede en teleurstelling zo groot worden dat je cynisch of depressief wordt. De pijn leeft ondergronds door en saboteert elke relatie.
Hoe kan het anders?
- Krijg bewustzijn op je triggers en overlevingsmechanisme en hoe jouw trein gaat lopen. Door bewustzijn te krijgen op wat er gebeurt, naar binnen te gaan en de trein van acties die in gang wordt gezet stop te zetten.
- Neem verantwoordelijkheid voor wat er in jou gebeurt.
- Door in de verbinding te blijven en te delen wat je raakt en in je omgaat. Je blijft dan open en sluit je niet af.
- Durf je pijn te voelen. De pijn van de kwetsingen, afwijzing wil gevoeld en erkend worden. Laat het er zijn, deel het of schrijf erover.
In het voorbeeld van hierboven krijgt Sara bewustzijn op welke trein er bij haar gaat lopen. In de verbinding met haar partner deelt ze dit. Ze vertelt hoe de opmerking haar pijn deed, wat dit met haar deed en waar het invalt, namelijk in haar wond van afgewezen worden en niet goed genoeg zijn. Als de ander dan zonder oordeel hierop reageert, kun je samen groeien.
In het boek van Marion Bloem over haar ruim 50-jarige huwelijk met haar inmiddels overleden partner, schrijft ze dat ze beiden hun overlevingsmechanisme moesten zien af te leren om hun liefde een kans te geven zich te ontwikkelen.
Ik vind dat heel mooi beschreven; als je zicht krijgt op je overlevingsmechanismes, deze erkent als van jou, kun je ze afleren oftewel voorbij komen. In de diepte maak je dan de beweging van angst naar liefde.
Wat kan ik als coach betekenen?
Als coach ondersteun ik je om meer bewustzijn te krijgen op wat jouw overlevingsmechanisme is en wat jou triggert. Met jou kijk ik ook naar de wond die hieronder zit. In de verbinding kan deze worden aangekeken en mag de pijn gevoeld worden. Dit maakt de weg vrij naar meer open verbindingen, waarbij je jezelf kan zijn. In de verbindingen die je aangaat ga je samen onderweg en dit geeft de mogelijkheid tot groei.
